Privacy ondergeschikt in paspoortwet


AMSTERDAM – Binnenkort volstaat een pasfoto niet meer bij het aanvragen van een identiteitsbewijs. Tal van gegevens, inclusief vingerafdrukken, worden dan opgenomen in een databank.

Alle Nederlanders boven de 14 jaar komen met hun vingerafdrukken, foto, sofi- of BSN-nummer in één databestand. Een bestand dat vrij toegankelijk is voor de inlichtingendienst en onder voorwaarden kan worden ingezien door justitie en politie. En waarvoor Nederlanders zelf betalen om erin te mogen. Wie weigert kan bijvoorbeeld niet stemmen.

Tien jaar geleden zou dat nog een ongeloofwaardig scenario zijn. Maar nu de Eerste Kamer woensdag akkoord is gegaan met de nieuwe paspoortwet is het zo goed als geregeld. Vanaf 21 september moet iedereen die een Europees identiteitsbewijs of paspoort aanvraagt daarvoor niet alleen een foto, maar ook twee vingerafdrukken inleveren.

De vingerafdrukken worden, net als de foto en persoonsgegevens, opgeslagen op de chip in het paspoort. Eigenlijk was de operatie ook alleen daarvoor bedoeld: om beter te kunnen vaststellen of paspoort en ID-bewijs gebruikt worden door de houder zelf. Met alleen een foto was het document fraudegevoelig voor mensen die veel op elkaar lijken. De douane kan deze lookalike-fraude nu snel met een vingerscan controleren.

Van Europa had Nederland het bij die toepassing mogen laten. Maar de Nederlandse wetgever deed er een paar scheppen bovenop. Alle paspoortgegevens worden in één landelijk bestand verzameld en worden (deels) toegankelijk voor politie en inlichtingendiensten. Dat is een belangrijk juridisch precedent. Tot dusver werden alleen vingerafdrukken verzameld van verdachte personen. ‘In het belang van de samenleving’, aldus de staatssecretaris.

Duitsland zag vanwege de privacybescherming nadrukkelijk af van de centrale opslag. Maar behalve Nederland zullen ook Frankrijk, Finland, Griekenland, Bulgarije en België hiertoe overgaan, liet Bijleveld de Eerste Kamer weten.

D66, GroenLinks en SP stemden tegen. Van een maatschappelijk debat – zoals vijf jaar geleden over de uitgebreide identificatieplicht – was nauwelijks sprake. Een uitzondering was het protest van een groep wetenschappers, gespecialiseerd in de risico’s van de opslag van biometrische gegevens, onder wie de Nijmeegse hoogleraar computerbeveiliging Bart Jacobs. Zij riepen de senatoren nogmaals op tot inkeer te komen.

‘Door de centrale registratie wordt burgers definitief de mogelijkheid ontnomen controle te houden over hun gegevens en identiteit’, schrijven ze. Ook wordt gewaarschuwd voor foutmarges in het systeem, dat eerder 3 procent foutmeldingen opleverde.

En als het dan toch moet, zouden vingerafdrukken veiliger kunnen worden opgeslagen als een herkenbare code dan als versleutelde vingerafdruk zelf. Dat vermindert de kans op ongelukken wanneer buitenstaanders zich van het bestand meester maken.

Volgens de minister zijn de risico’s ‘zeer klein tot vrijwel nihil’. De politie mag de bestanden pas raadplegen als er een verdachte is en diens foto en vingerafdrukken moeten worden vergeleken.

De Tilburgse onderzoekster Sprokkereef – zelf oud-medewerkerster van de politie – heeft in dat laatste weinig vertrouwen. Op den duur zal de beperking tegen ‘vissend rechercheren’ vrijwel zeker worden opgeheven, denkt ze. ‘We twijfelen er niet aan dat er op termijn aanvullende regelingen zullen komen.’

Wie tegen dit alles bezwaar heeft, heeft simpelweg pech gehad. Een leven zonder paspoort of ID-kaart wordt in Nederland steeds moeilijker. Formeel bestaat er geen algemene identificatieplicht, maar indirect komt het daar steeds meer op neer. Zonder ID-kaart geen werk en geen ziekenzorg, bijvoorbeeld. En bij de volgende verkiezingen geldt de identificatieplicht in alle stembureaus.

Bron: De Volkskrant

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: