In ‘god’ we trust.


Sinds vorige week 2 Japanse mannen zijn gearresteerd met wat achteraf bleek een koffer met 134 miljard dollar aan Amerikaanse schatpapieren heeft de spanning en paranoia over de toekomst van de dollar een nieuw hoogte punt bereikt. Het vertrouwen in de dollar wordt met de dag minder. “In god we trust”, maar voor hoe lang nog?

Hoe is het mogelijk dat 2 mannen een koffer aan Amerikaans schatpapier met een waarde hoger dan het gehele bruto nationaal product van Singapore de grens met Zwitserland proberen over te steken? Mits authentiek zouden deze 2 Japanse mannen de op 4 na grootste Amerikaanse crediteur zijn nog voor Groot Brittannië en net achter Rusland.  Na het bekend worden van dit verhaal deden er onmiddellijk vele complot theorieën de ronde over de oorsprong van dit schatpapier. De één nog onwaarschijnlijker dan de ander. Maar één theorie kwam het meest terug. De 2 Japanners zouden ambtenaren van het Japanse ministerie van Financiën zijn. Tijdens de G8 in Duitsland zou Japan een gedeelte van de enorme berg aan Amerikaans schatpapier van de hand willen doen.

Inmiddels hebben de Amerikanen bevestigt dat het hier zou gaan om vervalste schatpapieren en de mannen zouden niks anders zijn dan ambitieuze oplichters. Toch blijven veel mensen niet overtuigt van deze verklaring.  Echt of namaak, het verhaal geeft een duidelijk signaal rondom het vertrouwen van de dollar. Het raakt de kern van de grote vraag of de centrale bankiers in Japan en China de dollar zullen blijven steunen tijdens de grootste financiële crisis in de moderne geschiedenis. Veel mensen vermoeden dat de centrale banken van China en Japan geleidelijk afstand zullen gaan doen van de dollar nu langzaam maar zeker de Amerikaanse economische hegemonie verdwijnt. De complicaties zijn enorm.

Vragen rondom de positie van de dollar zijn niet nieuw. De Amerikaanse valuta is wel vaker dood verklaart. In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw waren er genoeg mensen die de ineenstorting van de dollar voorspelde. Zij zagen de Japanse Yen op dat moment als grootste concurrent voor de dollar. Sinds de jaren 90 met het ontstaan van de Euro hadden de dollarsceptici een nieuwe stok om mee te slaan. Zonder enige twijfel heeft de Euro inderdaad een gedeelte van de prominente positie van de dollar overgenomen. In de jaren voor het uitbreken van deze financiële crisis waren er al economen en investeerders zoals George Soros en Peter Schiff die openlijk twijfelde over positie van de dollar als wereldreservemunt.

Nu na de financiële crisis worden de waarschuwingen voor de val van de dollar en het einde van de huidige wereldreservemunt steeds luider. En voor het eerst zijn deze waarschuwingen niet zomaar weg te wuiven als onzin. Het grootste verschil met alle voorgaande keren is dat de waarschuwingen komen van personen die ook daadwerkelijk de macht hebben om hier iets aan te doen. Eerst was het de brief van Zhou Xianchuan , de directeur van de volksbank van China die een paar maanden geleden het idee opperde voor de introductie van ‘special drawing rights’ , een interne valuta van het IMF als wereldreservevaluta. Deze uitspraken werden vervolgens herhaalt en ook steeds luider verkondigt door de Russische premier Dmitry Medvedev die vorige week verklaarde dat de wereld klaar is voor een nieuwe reservemunt.

Op dit moment is de dollar zeker aan populariteit aan het inboeten. Sinds 2002 is de waarde ten opzichte van een mandje van andere valuta gedaald van 112 naar 81 punten. In dezelfde periode is de waarde van de dollarreserves in handen van andere landen naar beneden gedoken. Volgens het IMF zijn de reserves van centrale banken in dollars tussen 2002 en 2008 gedaald van 71 % naar 64,5%.

Toch blijft de Amerikaanse minister van financiën Tim Geithner met een strak gezicht volhouden dat de dollar erg sterk zal blijven. Het is overduidelijk dat deze boodschap steeds ongeloofwaardiger begint te worden. Tijdens een toespraak voor Chinese studenten in Beijing ontstond er zelfs veel hoongelag toen hij beweerde dat de Chinese investeringen in Amerika erg veilig zijn. Zijn uitspraken waren absoluut niet grappig bedoeld maar de ironie is duidelijk: als er een stappenplan zou bestaan die de vernietiging van een valuta zou omschrijven dan volgt Amerika deze stap voor stap. Het heeft de rente net boven de 0% geplaatst, het is bezig met ‘quantitative easing’ , het pompen van enorme hoeveelheden cash geld in de economie. Amerika besteed duizenden miljarden dollars aan fiscale stimuleringspakketten om de economie uit de recessie te trekken en het heeft zich verplicht geen enkele grote bank meer om te laten vallen. In elke normale situatie zou dit een directe aanslag betekenen op de waarde van een valuta.

China en alle andere grote centrale banken die voor miljarden aan dollarreserves in de kluis hebben liggen zitten met een enorm dilemma. Een val van de dollar zal de waarde van de reserves doen instorten. Zelfs al zouden ze uit de dollar willen stappen het is onmogelijk om er zonder eigen kleerscheuren vanaf te komen. We zitten op dit moment met een situatie waarbij Geithner niks anders kan dan met een glimlach verkondigen dat de dollar sterk zal blijven. De grote crediteuren antwoorden met een brede glimlach dat ze hem vertrouwen maar achter de schermen geven ze  duidelijke signalen aan hun banken om de reserves in dollars af te bouwen.

Het grote probleem waar de wereld op dit moment mee te maken heeft is vertrouwen. Amerika heeft met de dollar als wereldreserve munt altijd een groot economisch voordeel gehad. Ze konden zeer eenvoudig hun begrotingstekort goedkoop financieren, de dollar was immers wereldwijd de meest geaccepteerde valuta en reserves in dollars waren relatief veilig. Het is overduidelijk dat dit niet alleen veel economische voordelen met zich meebracht maar ook veel macht. Sinds de afspraak om de dollar als wereldreservemunt te beschouwen in Bretton Woods in 1944 is Amerika niet alleen de economische superstaat van de wereld maar het heeft ook alle mogelijkheden benut om een militaire superstaat te worden. Zoals iedereen weet komt met veel macht veel verantwoordelijkheid en is zelfbeheersing vereist. Dit laatste vormt de kern van het probleem, de financiële crisis die verantwoordelijk is voor de grootste economische crisis sinds de depressie in de jaren 30 heeft dit vertrouwen geschaad. De oorsprong van deze crisis ligt in Amerika. De opkomende economieën willen door het gebrek aan vertrouwen meer macht in eigen hand. China, Rusland, India en Brazilië zullen er alles aan doen om er zeker van te zijn dat een crisis zoals deze niet meer mogelijk is. Mindere macht van de Amerikanen is hiervoor in hun ogen noodzakelijk.

Laten we hopen dat deze overgang en verdeling van de macht geleidelijk zal plaatsvinden zonder bloedvergieten en zonder oorlog. Te vaak heeft geschiedenis uitgewezen dat overgangen zoals deze met veel geweld gepaard gaan. Op dit moment zit er niks anders op dan te vertrouwen dat het land met het machtigste leger van uit zichzelf een toontje lager gaat zingen. Opnieuw is vertrouwen en hoop het enige wat rest. Met de oorlogen in Irak en Afghanistan nog vers in het geheugen en een defensie budget van de Amerikanen die zelfs in deze crisis onverminderd blijft stijgen wordt ook deze laatste hoop steeds kleiner.

Bron: Telegraph.co.uk

2 Reacties

  1. Een goed overzichtelijk stukje en het klopt bijna helemaal enkel dat er ook economen zijn die zeggen dat China in wezen de dollar al afgeschreven heeft maar nu enkel om de schade te beperken hedged in commodities zoals goud, olie en metaalen soms zelfs door gehele mijnbouw bedrijven over te nemen. $1,4 biljoen foreign exchange in Chinese handen lijkt veel maar gezien de totale economie kan het leie.

    Ook probeert China de Yuan meer te verspreiden middels “swap agreements” Als de dalende dollar opgevangen zou kunnen worden door een meer koopkrachtige Yuan is dat mee genomen vooral omdat de VS niet meer het afzet gebied zal zijn van weleer. India en Asie zijn de opkomende markten die het ook de Euro knap lastig zullen maken vooral als we in dit gekke systeem door gaan.

    China kan inderdaad beter niet plots ontkoppelen van de dollar maar geleidelijk in pas met het verval van de dollar.

    • Dus China is inderdaad de risico’s aan het spreiden. En Amerika doet er alles aan om militair een superstaat te blijven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: